آزمایشگاه

آزمایش ادرار چه چیزی را به شما می گوید؟

آموزش خواندن آزمایش ادرار

آزمایش ادرار (UA) یکی از آزمایش های مهم و کلیدی جهت تشخیص بیماری های اورولوژیک و کلیوی است. این نوع آزمایش شامل سه بررسی فیزیکی، شیمیایی و میکروسکوپی می شود. در برخی مواقع از این آزمایش، اطلاعات بسیار مهمی برای تشخیص بیماری به دست می آید. برای همه بیماران اورولوژی و نفرولوژی،  U/A ضروری است. به همین خاطر بایستی به درستی خوانده و تفسیر شود. آزمایش کامل ادرار توسط DIPSTICKS و میکروسکوپی انجام می گردد و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی ادرار نیز ذکر می شود. ما در این مقاله شما را با ویژگی های فیزیکی، اطلاعات برگه و “خواندن آزمایش ادرار” آشنا می کنیم.

ویژگی های فیزیکی در آزمایش ادرار

در زیر به بررسی ویژگی های فیزیکی در آزمایش ادرار خواهیم پرداخت.

1_ رنگ ادرار

ادرار به طور طبیعی زرد کم رنگ (Pale yellow) به دلیل وجود پیگمانیوروکروم (urochrom)  است.

علل تغییر رنگ ادرار عبارتند از:

  • میزان غلظت ادرار
  • خوراکی ها
  • داروها
  • تولیدات متابولیسم بدن
  • عفونت ادراری

چنان چه رنگ ادرار طبیعی نباشد، بایستی تمامی موارد بررسی شوند. سندروم کهنه قرمز(red  daiaper syndromeبه دلیل باکتری سراشیا مارسسنس است که موجب نگرانی مادران می شود.

2_شفافیت ادرار (توربیدیتی)

ادرار تازه شفاف است. از جمله علل کدری ادرار می توان به فسفاتوری اشاره کرد. پس از مصرف غذا و مقداری شیر ، کریستال فسفات اضافی در ادرار قلیایی شروع به رسوب می کند و اغلب متناوب هستند. علائمی در بیمار مشاهده نمی شود و در صورتی که ادرار با اسید استیک اسیدی گردد شفاف می شود. هم چنین در آزمایش های میکروسکوپی کریستال های فسفات آمورف نیز دیده می شود. از جمله علل کدری  ادرار می توان به پیوری اشاره  کرد. در این بین نیز وجود تعداد زیاد wbc در ادرار و بوی تند و زننده موجب افتراق آن از علت های دیگر خواهد شد. کایلوری نیز از دلایل نادری است که باعث کدری ادرار می شود  که از ارتباط غیر طبیعی سیستم لنفاوی و ادراری حاصل می شود.

خواندن این مطلب نیز به شما پیشنهاد می شود:
با آزمایش کشت ادرار و آنتی بیوگرام بیشتر آشنا شوید

3- وزن مخصوص ادرار در آزمایش ادرار

وزن مخصوص ادرار نشان از وضعیت هیدریشن بیمار است. اما گاهی می تواند ناشی از کارکرد غیر طبیعی کلیه باشد. به طور طبیعی وزن مخصوص بین ۰۰۸/۱ الی ۰۲۰/۱هست. چنان چه این میزان زیر ۰۰۸/۱باشد، رقیق  و اگر از ۰۲۰/۱ بیشتر باشد، غلیظ است. در صورت تکرار ۰۱۰/۱ در چند آزمایش متوالی ، تشخیص CRF یا ARF مطرح می شود.

اطلاعات برگه جواب و آموزش خواندن آزمایش ادرار

colour

دامنه تغییر رنگ ادرار گسترده است و معمولا به غلظت آن بستگی دارد. شروع رنگ ها از light yellow(زرد کم رنگ) است و تا کهربایی تیره (dark yellow) متغیر است. برخی رنگ ها مهم هستند و باید مورد بررسی قرار گیرند.

  • قرمز: هماچورییا پورفیرینوری
  • سیاه: آلکاپتونوری
  • نارنجی: بیلیروبینوری
  • سفید: چرک فراوان
  • آبی تا سبز: عفونت سودومونایی

Appearance

ظاهر ادرار طبیعی شفاف است؛ اما گاهی اوقات کدری ادرار می تواند دلایلی داشته باشد که عبارتند از رسوب فسفاتها یا اورات ها. هم چنین گلبول های قرمز یا سفید، اپی تلیالها و برخی باکترب ها نیز ادرار را کدر یا نمیه کدر می کنند. موکوس نیز نمایی مه آلود (cloudy) به ادرار می دهد.

  • کدر: turbid
  • نیمه کدر: semiturbid

Hemoglubin

حضور هموگلوبین در ادرار بدون RBC است. چنان چه به دلایلی همولیز داخل عروقی در بیمار اتفاق بیفتد مانند (مارگزیدگی، ورزش های شدید مانند قدم روهای نظامی ها در روی سنگ فرش ها، آنمی همولیتیک دارویی، انگل مالاریا، ترانسفوزیون، خون ناسازگار، سوختگی های شدید و.) هموگلوبین از از RBC ها خارج و از کلیه ها عبور نموده و وارد ادرار می گردد. هم چنین اگر در هماچوری، ادرار قلیایی یا مقدار SG آن پایین (زیر ۱، ۰۰۷) باشد احتمال لیز شدن RBC ها در ادرار نیز وجود داشته و هموگلوبین ها آزاد می شوند.

خواندن این مطلب نیز به شما پیشنهاد می شود:
آیا از موارد انجام آزمایش خون در دوران بارداری اطلاعات کافی دارید؟

BLOOD

 هماچوری زمانی گفته می شود که در ادرار خون وجود داشته باشد؛ اما به صورت فیزیولوژیک گلبول های قرمز می توانند در ادرار ظاهر شوند. از جمله در ورزش های سنگین، تب و عادت ماهانه و هم چنین پاتولوژیک هایی مانند التهاب حاد مثانه، تروما، زخم ها، عفونت ها، سرطان های کلیهیا مثانه، ضربه کلیه، انفارکتوس، گلومرولونفریت این دلایل وجود خون در ادرار محسوب می شوند.

KetonAceton

بسیاری از اجسام  کتونی  در طی فرایند های کاتابولیسم اسیدهای چرب شکل می گیرند. به وجود آمدن کتونوری از افزایش کتون ها ناشی می شود. زمانی که فردی   دچار  کمبود مصرف قند  و کربوهیدرات ها  باشد یا به طریقی دفع کربوهیدرات ها در بدن وی افزایش یابد و یا سلول های بدن  توانایی دریافت  و مصرف کربوهیدرات را نداشته باشند ، کتون ها  به علت  مصرف چربی ها و سوخت ناقص آن ها  در ادرار و خون زیاد می شوند.

Specific gravity

 وزن مخصوص در  واقع شاخصی است  برای غلظت مواد محلول در ادرار   که جهت سنجش قدرت رقیق و غلیظ کردن کلیه ها با هدف  حفظ و بقای  هموستاز به کار می رود. به طور طبیعی  برای ادرار راندوم   ۰۰۳/۱  تا ۰۳۵/۱  و برای ادرار ۲۴ ساعته در حدود  ۰۱۵/۱تا ۰۲۵/۱ هست. لازم به ذکر است که SG ادرار در طول شبانه روز به علت  تغییرات غذایی و میزان مصرف مایعات  متفاوت است. به همین خاطر بهتر است ادرار ۲۴ ساعته بررسی شود.  در هیدراتاسیون  شدید و بیماری دیابت بی مزه  میزان SG کاهش و در دیابت قندی ، هیدراتاسیون و  اکلامپسی SG افزایش پیدا می کند.

خواندن این مطلب نیز به شما پیشنهاد می شود:
تفاوت آزمایش hpv با آزمایش پاپ اسمیر در چیست؟

PH

 به طور طبیعی بین ۶/۴_۸  متغییر است و معمولا  حدود ۶ و کمی اسیدی است.  در اسیدوز توبولار کلیوی بر عکس اسیدوز سیستمیک PH ادرار بیش تر از  ۶ می شود و چون توبول های کلیه توانایی ترشح کافییون +H  را ندارند.

Protein

 وجود پروتئین در ادرار نشانه ای از  بیماری های کلیوی است. ولی در برخی مواقع  مثل فیزیولوژیک  و بدون بیماری مانند ورزش  و تب هم دفع پروتئین در ادرار زیاد می شود. دو مکانیسم  اصلی که موجب پروتئینوری می گردند عبارتند از : صدمه گلومرولی و اختلال در عمل بازجذب  توبول ها . میزان پروتئینوری در ارزیابی  بیماری کلیوی مهم است.

Glucose

مشاهده گلوکوزوی  زمانی صورت می پذیرد که میزان گلوکز خون  از  حد آستانه کلیوی زیاد ۱۸۰mg /dl باشد. اما ممکن است که آستانه کلیوی بعضی از افراد  پایین تر  باشد.  ترزیق کردن  سرم های قندی و مصرف زیاد و یک باره کربوهیدرات ها  از علل گلوکوزوری هستند. هم چنین دلیل اسمولاریته ادرار مواد محلول موجود در آن است  و از ۵۰ تا ۱۲۰۰ میلی  اسمول در لیتر متغیر است.  اسمولاریته بر اثر هیدریشت و عوامل تاثیر گذار بر وزن مخصوص ادرار قرار می گیرد.

آزمایشگاه تخصصی کوثر، تحت نظر دکتر علی آیت اللهی، متخصص پاتولوژی آناتومیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف، در زمینه های پاتولوژی، ژنتیک و بالینی را تحت پوشش قرار می دهد. (طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان)

آدرس: مشهد – بلوار کوثر – بین کوثر 2 و 4 – ساختمان پزشکان فارابی – طبقه منفی یک

شماره تماس: 051-38840404 و 051-38820202 و 09028840404

برچسب ها
نمایش بیشتر

dr.Ali Ayatollahi

گاهی خدا می خواهد با دست تو دست دیگر بندگانش را بگیرد. وقتی دستی را به یاری می گیری، بدان که دست دیگرت در دست خداست... با آرزوی سلامتی روز افزون برای تمامی هم میهنان عزیزم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن