انواع سرطانهای خون نوع عملکرد و شکلِ سلولهای خونی را کاملا تغییر میدهند.
انواع سلولهای خونی
در مجموع ۳ نوع سلول خونی وجود دارد که عبارتند از:
- گلبولهای سفید که بخشی از دستگاه ایمنی بدن هستند و وظیفه مقابله با عفونتها و بیماریها را برعهده دارند.
- گلبولهای قرمز خون که اکسیژن را به بافتها و اندامهای بدن میرسانند و همینطور دیاکسید کربن را به ششها منتقل کرده تا بتوانند آن را از دستگاه گردش خون جداسازی کرده و فرایند تبادل گاز را در بدن انجام دهند.
- پلاکتها نیز یکی از اجزای اصلی سلولهای خونی هستند که در هنگام بریدگی رگها بههم میچسبند و موجب لخته شدن خون میشوند.
تقسیم بندی سلولهای سرطان خون
سلولهای سرطان خون به ۳ نوع عمده تقسیم میشوند:
- لوسمی
- لنفوئیدی (لنفوم)
- میلوئیدی یا مغز استخوانی
سرطانهای خون باعث میشوند سلولهای مغز استخوان و دستگاه لنفاوی که وظیفه ساختن سلولهای خون را برعهده دارند، سلولهایی غیرطبیعی و ناکارآمد را تولید کنند. همهی این سلولها روی انواع مختلفی از گلبولهای خون تاثیر گذاشته و موجب تغییر این سلولهای خونی میشوند.
انواع سرطانهای خون
لوسمی
بدن افراد مبتلا به سرطان خون، تعداد زیادی گلبول سفید غیر طبیعی میسازند که کارایی لازم برای مقابله با عفونتها و بیماریها را ندارند. سرطانهای خون بسته به نوع گلبولهای سفید خونی که روی آن اثر گذاشته و رشد سریع (حاد) یا آهسته (مزمن) به ۴ نوع عمده تقسیم میشوند.
لوسمی حاد لنفوئیدی (ALL)
این نوع سرطان خون با نوعی از گلبولهای سفیدی به نام سلولهای لنفاوی یا لنفوسیتها در مغز استخوان شروع میشود. بدن مبتلایان به لوسمی حاد لنفوئیدی، لنفوسیتهای زیادی میسازند که تجمع یافته و جای گلبولهای سفید سالم خون را میگیرند. این نوع سرطان خون در صورتی که به موقع درمان نشود به سرعت پیشرفت میکند.
لوسمی حاد لنفوئیدی در بین کودکان از رایجترین انواع سرطان است. اطفال بین ۳ تا ۵ ساله بیشتر از بقیه به این نوع سرطان مبتلا میشوند. در همین حال، افراد مسن بالای ۷۵ سال نیز میتوانند به لوسمی حاد لنفوئیدی مبتلا شوند.
در صورتی که فرد دارای یکی از شرایط زیر باشد احتمال بیشتری برای ابتلا به این نوع سرطان خون را دارد، این عوامل عبارتند از:
- برادر یا خواهری مبتلا به لوسمی حاد لنفوئیدی داشته باشد.
- سابقهی شیمیدرمانی یا پرتودرمانی برای انواع دیگر سرطان را داشته باشد.
- با پرتوی یونی (تابش یوننده) زیادی مواجه شده باشد.
- به سندرم داون یا سایر اختلالات ژنتیکی مبتلا باشد.
لوسمی میلوئیدی حاد (AML)
این نوع سرطان که به آن لوسمی حاد مغز استخوان نیز گفته میشود، سلولهای مغز استخوان یا میلوسیتها را درگیر میکند، این سلولها به طور معمول تبدیل به انواع سلولهای خونی مانند گلبولهای سفید، قرمز و پلاکت میشوند.
لوسمی میلوئیدی حاد شمار سلولهای خونی سالم از هر ۳ نوع را به شدت کاهش میدهد. این نوع از سرطان خون نیز به سرعت رشد میکند. لوسمی میلوئیدی حاد عمدتا در افراد بالای ۶۵ سال شایع است و میزان ابتلای مردان نسبت به زنان به این نوع سرطان خون بیشتر است.
اگر فرد دارای یکی از شرایط زیر باشد احتمال ابتلا به این نوع سرطان خون در او بیشتر است، این عوامل عبارتند از:
- قبلا برای سرطانهای دیگر شیمیدرمانی یا پرتودرمانی شده باشد
- مواجه زیادی با مواد شیمیایی مانند بنزین داشته است
- استعمال سیگار و سایر فرآوردههای دخانی
- مبتلا به یک اختلال خونی مانند «سندرمهای میلودیسپلاستیک (Myelodysplastic Syndromes) یا «پلی سیتمی ورا (polycythemia vera)» یا اختلال ژنتیکی مانند سندرم داون باشد.
لوسمی مزمن لنفاوی (CLL)
این نوع سرطان از شایعترین سرطانهای خون در بین بزرگسالان است. لوسمی مزمن لنفاوی به مانند لوسمی حاد لنفوئیدی از لنفوسیتهای مغز استخوان آغاز میشود، اما روند رشد سلولهای سرطانی در آن آهستهتر است.
بسیاری از مبتلایان به لوسمی مزمن لنفاوی تا سالها پس از شروع سرطان مشخصهی بارز یا علایم خاصی ندارند. لوسمی مزمن لنفاوی عمدتا کهنسالان ۷۰ ساله یا مسنتر را مبتلا میکند.
سابقهی خانودگی سرطان خون میتواند احتمال ابتلا به این نوع سرطان را نیز افزایش دهد. در همین حال، مواجهه زیاد با مواد شیمیایی مانند آفتکُشها یا حشرهکُشها میتواند یکی از عوامل ابتلا به لوسمی مزمن لنفاوی باشد.
لوسمی مزمن میلوئیدی (CML)
این سرطان خون نیز مانند لوسمی میلوئیدی حاد از سلولهای مغز استخوان (میلوسیتها) شروع میشود. اما سلولهای غیر طبیعی در این نوع سرطان خون آهستهتر رشد میکنند.
لوسمی مزمن میلوئیدی در مردان نسبتا بیشتر از زنان شایع است. در حالی که لوسمی مزمن میلوئیدی بیشتر بزرگسالان را مبتلا میکند، اما گاهی اوقات اطفال نیز به آن مبتلا میشوند. مواجه زیاد با پرتوی یونی نیز میتواند احتمال ابتلا به این سرطان را افزایش دهد.
آزمایشگاه تخصصی پاتوبیولوژی کوثر، مفتخر به اخذ ایزو 15189، ایزو 10002 و ایزو 9001 اتحادیه اروپا، تحت نظر دکتر علی آیت اللهی، متخصص پاتولوژی آناتومیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف، در زمینه های پاتولوژی، ژنتیک و بالینی را تحت پوشش قرار می دهد. (طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان) همچنین مشاوره ژنتیک به صورت رایگان در این مرکز توسط متخصصین ارائه می گردد.
آدرس: مشهد –وکیل آباد – بلوار کوثر – بین کوثر 2 و 4 – ساختمان پزشکان فارابی – طبقه منفی یک شماره تماس: 051-38840404 و 051-38820202 و 09028840404
