بیماری سوزاک یا گونورهآ (Gonorrhea) عفونت ناشی از باکتری است که از طریق رابطه جنسی منتقل میشود و هم مردان و هم زنان را آلوده میکند. این باکتری اغلب مجرای ادرار، رکتوم یا حلق را تحت تاثیر قرار میدهد و در زنان میتواند دهانه رحم را هم آلوده کند.
گونورهآ اغلب در اثر رابطه جنسی واژینال، دهانی یا مقعدی از فردی به فرد دیگر سرایت میکند. اما نوزادان متولدشده از مادران آلوده ممکن است در هنگام زایمان به آن مبتلا شوند. این بیماری در نوزادان عموما چشمها را درگیر میکند.
اجتناب از رابطه جنسی یا استفاده از کاندوم و نداشتن رابطه جنسی با افراد متعدد بهترین راه برای جلوگیری از عفونت مقاربتی است.
علائم سوزاک
در بسیاری از موارد، گونورهآ هیچ گونه علائمی به همراه ندارد. در سایر موارد، علائم میتوانند بسیاری از نواحی بدن را تحت تاثیر قرار دهند، اما معمولا در دستگاه تناسلی ظاهر میشوند. در ادامه علائم گونورهآ در زنان و مردان و همچنین در قسمتهای مختلف بدن را بررسی میکنیم.
۱. علائم در مردان
علائم بیماری در مردان ممکن است ۲ تا ۳۰ روز پس از تماس با عفونت ظاهر شوند. با این حال، در بعضی موارد، چند هفته طول میکشد تا علائم آشکار شوند. اولین علامت قابل توجه معمولا سوزش یا درد هنگام ادرار کردن است. همچنین بررسی عکس بیماری سوزاک در مردان نشاندهنده تغییر رنگ و تورم دهانه آلت تناسلی و تورم یا درد بیضهها است. سایر علائم احتمالی گونورهآ عبارتاند از:
- تکرر ادرار
- ترشح چرک یا مایع از آلت تناسلی (ممکن است به رنگ زرد، سفید، بژ یا سبز باشد)
- خارش و درد در ناحیه مقعد
- خونریزی یا ترشح از مقعد
- درد هنگام دفع مدفوع
۲. علائم گونورهآ در زنان
بسیاری از زنان مبتلا به گونورهآ علائم خاصی ندارند. در سایر موارد ممکن است علائم از یک روز تا چند هفته پس از تماس با عفونت ایجاد شوند. این علائم اغلب نسبتا خفیف هستند و شباهت زیادی به علائم عفونتهای قارچی واژن یا سایر عفونتهای باکتریایی دارند.
بررسی عکس بیماری سوزاک در زنان نشاندهنده خروج ترشحات آبکی به رنگ کرم یا مایل به سبز از واژن است. از سایر علائم این بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
- نیاز بیشتر به دفع ادرار
- افزایش شدت قاعدگی یا لکهبینی بین دورههای قاعدگی
- درد در هنگام رابطه جنسی واژینال
- درد شدید در قسمت پایین شکم
- خارش و درد در ناحیه مقعد
- خونریزی یا ترشح از مقعد
- درد هنگام دفع مدفوع
۳. علائم گونورهآ در سایر نقاط بدن
گونورهآ میتواند نواحی زیر را هم تحت تاثیر قرار دهد:
- چشمها: اگر بیماری روی چشمها تاثیر بگذارد، به درد، التهاب و قرمزی چشم، ورم پلک، حساسیت به نور و ترشحات چرکی از یک یا هر ۲ چشم منجر میشود.
- حلق: علائم و نشانههای عفونت حلق ممکن است شامل گلودرد و تورم عقدههای لنفاوی گردن باشد.
- مفاصل: آلوده شدن یک یا چند مفاصل به باکتری(آرتریت عفونی) با گرم و قرمز شدن، تورم و درد شدید مفاصل بهخصوص در زمان حرکت همراه است.
آلوده شدن چشمها زمانی اتفاق میافتد که فرد با اندام تناسلی یا محل عفونت تماس داشته باشد و سپس قبل از شستن دستها، چشمهای خود را لمس کند.
عوارض سوزاک
درمان نکردن سوزاک میتواند عوارض جانبی مهمی به همراه داشته باشد، از جمله:
- ناباروری در زنان: گونورهآ میتواند در رحم و لولههای رحمی گسترش یابد و بیماری التهابی لگن (PID) را ایجاد کند. PID به زخم شدن لولههای رحم، تشدید عوارض حاملگی و ناباروری زنان منجر میشود. این بیماری به درمان فوری نیاز دارد.
- ناباروری در مردان: گونورهآ باعث التهاب لولههای اپیدیدیم میشود که به این عارضه اپیدیدیمیت میگویند. اپیدیدیمیت درماننشده خطر ناباروری مردان را افزایش میدهد.
- عفونتی که به مفاصل و سایر نواحی بدن گسترش مییابد: گونورهآ میتواند سایر نواحی بدن از جمله مفاصل را از طریق جریان خون آلوده کند. از علائم این عارضه میتوان به تب، بثورات، زخمهای پوستی و درد مفاصل اشاره کرد.
- افزایش خطر ابتلا به ایدز: گونورهآ ممکن است فرد را برای ابتلا به عفونت ناشی از ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) که به ایدز منجر میشود، مستعدتر کند. کسانی که هم به بیماری گونورهآ و هم به HIV مبتلا هستند، به راحتی میتواند هر ۲ بیماری را به شرکای جنسی خود منتقل کنند.
- عوارض در نوزادان: نوزادی که از مادر مبتلا به این بیماری متولد میشود، در معرض خطر عوارض مختلف از جمله نابینایی و ایجاد زخم روی پوست سر قرار دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هرگونه علامت یا نشانه نگرانکننده مانند احساس سوزش هنگام دفع ادرار یا خروج ترشحات چرکی از آلت تناسلی، واژن یا رکتوم باید به دکتر زنان، دکتر اورولوژی یا متخصص عفونی مراجعه کنید. همچنین در صورت ابتلای شریک جنسی خود به سوزاک لازم است نزد پزشک بروید.
