آزمایشات مدفوع

تفسیر آزمایش مدفوع stool و هرآنچه که نیاز است بدانید

با تفسیر آزمایش مدفوع و ویژگی های مدفوع بیشتر آشنا شوید

تفسیر آزمایش مدفوع stool

برای تفسیر مدفوع stool باید فاکتورهای مختلفی را در نظر گرفت. از جمله:

  • رنگ مدفوع
  • بوی مدفوع
  • واکنش مدفوع
  • پیوستگی مدفوع

رنگ مدفوع

رنگ مدفوع به رنگهای زرد، قهوه ای، سبز، سیاه و یا قرمز است. معمولاً مدفوع طبیعی دارای رنگ قهوه ای است و با رژیم غذایی رنگ آن تغییر می کند. رژیم غذایی سبزیجات باعث سبز شدن و غذاهای آهن دار به مدفوع رنگ سیاه می دهد. مصرف زیاد هویج نیز باعث رنگ قرمز مدفوع می‌شود. در یرقان انسدادی رنگ مدفوع خاکستری متمایل به سفید می گردد. در اثر خونریزی در قسمت بالای دستگاه گوارش مثل معده و اثنی عشر مدفوع سیاه قیری شکل می شود.

بوی مدفوع

بوی مدفوع نیز به رژیم غذایی بستگی دارد. در رژیم سبزیجات بوی مدفوع کم شده در صورتی که در رژیم گوشتی به علت ایجاد اندول و اسکاتول مدفوع دارای بوی زننده می‌شود. در بیماری‌های مختلف مانند آنتریت، اسهال خونی باسیلر و تیروئید مدفوع دارای بوی نامطبوع است.

مصرف آنتی بیوتیک ها باعث کم شدن بوی مدفوع می گردد. هرگاه مدفوع دارای چربی زیاد باشد بوی ترشیدگی خاصی می‌دهد.

واکنش مدفوع

واکنش مدفوع نیز با مصرف غذاهای مختلف و رزیم های مختلف فرق می کند.در رژیم گوشتی واکنش مدفوع قلیایی و در رژیم سبزیجات مدفوع و هنگامی که چربی در مدفوع زیاد باشد واکنش اسیدی است.در اشخاص سالم با رزیم معمولی واکنش مدفوع حدود خنثی است.

خواندن این مطلب نیز به شما پیشنهاد می شود:
با نحوه تفسیر آزمایش مدفوع بیشتر آشنا شوید

پیوستگی مدفوع consistency

consistency در آزمایش مدفوع به معنای پیوستگی مدفوع است. مدفوع ممکن است در فرم‌های مختلف آبکی، نیمه جامد، فرم دار و سخت دیده شود.

در اسهال های مختلف وبایی و غیر وبایی مدفوع آبکی می شود. در حالی که هنگام یبوست، مدفوع سخت می شود.

در سرطان سیگموئید اغلب مدفوع به صورت نازک و باریک از بیمار دفع می گردد.

در اشخاص سالم مدفوع همیشه فرم دار با طول حدود ۲۰ سانتیمتر و قطر حدود ۳ سانتیمتر است.

وجود خون به طور ماکروسکوپی در مدفوع

در صورتی که خون در مدفوع دیده شود و مدفوع توام با چرک و بلغم باشد بایستی به کولیت های اولسراتیو مشکوک شد. ولی اگر خون قرمز بدون وجود چرک و بلغم در مدفوع شکل دار دیده شود بیمار به وجود ضایعات رکتوم و سیگموئید مشکوک است.

در صورتی که خون سیاه و قیری شکل در مدفوع دیده شود بایستی به بررسی خونریزی های قسمت فوقانی دستگاه گوارش پرداخت. این حالت را melena گویند.

انگل ها

گاهی به طور ماکروسکوپیک یا با کمک ذره بین انگل هایی در مدفوع قابل تشخیص است. برای دیدن انگل‌های میکروسکوپی نیاز به تهیه اسمیر با روش های معمول است.

نکاتی در رابطه با آزمایش مدفوع

توصیه های قابل ارائه به بیماران جهت بررسی نمونه آزمایش مدفوع از نظر ارگانیسم های بیماری زا و غیر بیماری زا:

  1. در مواردی که اندازه گیری کمی یا کیفی چربی در آزمایش مدفوع مورد درخواست می باشد، بیمار نباید پیش از جمع آوری نمونه از شیاف یا مواد روغنی استفاده نماید.
  2. ۴ تا ۵ روز پیش از آزمایش مدفوع از درمان با روغن های کرچک یا روغن های معدنی، بیسموت، منیزیوم، ‌ترکیبات ضد اسهال، ‌تنقیه با باریوم و مصرف آنتی بیوتیک ها مگر به دستور پزشک معالج خودداری نماید.
  3. نمونه آزمایش مدفوع باید در ظرف پلاستیکی که از طرف آزمایشگاه در اختیار مراجعین قرار می گیرد، ‌جمع آوری شود.
  4. ‌چنانچه فرد آزمایش دهنده بستری است، ‌نمونه را در یک ظرف خشک جمع آوری نموده و سپس با استفاده از چوب مخصوص (آبسلانگ)، ‌نمونه را به ظرف پرچسب دار آزمایشگاه منتقل نمایید.
  5. نمونه آزمایش مدفوع نباید با دستمال کاغذی، ‌صابون، ادرار یا آب مخلوط شود. ادرار می تواند برخی از انگل های فعال را از بین ببرد.
  6. نمونه های مشکوک به اسهال خونی باید بلافاصله به آزمایشگاه ارسال گردند.
  7. در صورت درخواست سه نوبت آزمایش مدفوع هر نوبت در یک روز یا یک روز در میان انجام شود و اگر فرد دچار یبوست باشد وی باید سه نمونه را حداکثر در فاصله زمانی ۱۰ روز جمع آوری کند، مگر آنکه مدت زمان دفع بیش از این باشد.
  8. اگر نمونه آزمایش مدفوع ، اسهالی و لزج باشد باید سریعا ً به آزمایشگاه منتقل شود. ولی در مورد نمونه های معمولی و سفت، اگر امکان انتقال سریع به آزمایشگاه نباشد، نمونه را در محلی که نه سرد است و نه گرم، نگه دارید و فردای آن روز نمونه را به آزمایشگاه ارسال نمایید (نمونه را باید حداکثر تا ۲۴ بعد از نمونه گیری به آزمایشگاه منتقل کنید).
  9. در صورت مشاهده کرم و هر مورد مشکوک به آزمایشگاه اطلاع دهید.
  10. برای دادن نمونه آزمایش مدفوع احتیاج به ناشتا بودن نیست.
  11. اگر درون قوطی مایع باشد مواظب باشید بیرون نریزد.
  12. اگر دارو مصرف می کنید حتما در مورد داروهای مصرفی خود قبل از نمونه گیری با آزمایشگاه مشورت کنید. هم چنین اگر در طول دو هفته قبل از انجام آزمایش، داروهایی مانند تتراسایکلین و مترونیدازول مصرف نموده اید حتما به آزمایشگاه اطلاع دهید.
خواندن این مطلب نیز به شما پیشنهاد می شود:
با آزمایش تروپونین آشنا شویم

بررسی ماکروسکوپی مدفوع

به محض رسیدن نمونه‌های آزمایش مدفوع به آزمایشگاه باید شکل، قوام و رنگ مدفوع را بررسی کرد. در ادامه برخی از اصطلاحات آزمایش مدفوع را مشاهده می‌کنید:

  • Formed یا F یا شکل دار (معنی formed در آزمایش مدفوع به معنای مدفوع شکل دار است)
  • Soft یا S یا نرم (معنی soft در آزمایش مدفوع به معنای مدفوع نرم است)
  • Loose یا L یا شل (معنی loose در آزمایش مدفوع به معنای مدفوع شل است)
  • Watery یا W یا آبکی
  • نمونه دارای موکوس = M یا Mocoid
  • نمونه دارای خون =B یا Bloody

همچنین رنگ مدفوع را به صورت ذیل گزارش کنید

  • قهوه ای = Brown
  • سیاه = Black
  • زرد = Yellow
  • سبز = Green
  • سفید = White

موکوس در مدفوع stool چیست

برای بررسی موکوس نمونه آزمایش مدفوع، توسط یک آبسلانگ قسمتی از یک نمونه را برمی‌دارند. در حین برداشت، وضعیت و حالت کش آمدن نمونه را بررسی و گزارش می‌دهند.

بررسی میکروسکوپی مدفوع  stool

معمولا آزمایش میکروسکوپی نمونه مدفوع متشکل از سه مرحله جداگانه زیر است:

  • تهیه گسترش مستقیم
  • تغلیظ نمونه
  • رنگ آمیزی

تصاویر میکروسکوپی مدفوع  stool

در بررسی میکروسکوپی نمونه آزمایش مدفوع ممکن است عناصر زیر دیده شوند:

  • ترفوزوئیت و کیست تک یاخته های روده ای
  • اووسیست کوکسید یا و اسپورهای میکرسپوریدیا که تشخیص این اسپورها از ذره های کوچک موجود در محیط مشکل است.
  • تخم کرمها و لاروها
  • گلبولهای قرمز که ممکن است دلیل زخم یا عوامل دیگر خونریزی دهنده باشد.
  • گلبولهای سفید مخصوصا نوتروفیلها که ممکن است دلیل التهاب باشد.
  • ائوزینوفیلها که معمولا دلیل وجود یک پاسخ ایمنی است.
  • ماکروفاژها که ممکن است به دلیل حضور عفونتهای باکتریایی یا انگلی باشد.
  • کریستالهای شارکوت لیدن که بقایای ائوزینوفیلهای تخریب شده است
  • قارچها ( انواع کاندیدا ) و مخمرهای دیگر و یا قارچهای شبه مخمر.
  • سلولهای گیاهی، دانه های گرده و اسپورهای قارچها که ممکن است شبیه تخم کرمها، کیست تک یاخته ها و اووسیست کوکسیدیا و اسپورهای میکروسپوریدیا باشد.
  • فیبر یا ریشه گیاهان و یا موی حیوانات که ممکن است شبیه لارو کرمها باشد.
خواندن این مطلب نیز به شما پیشنهاد می شود:
همه چیز در رابطه با آزمایش تیروئید و آزمایش T4

مدفوع به انگلیسی

مدفوع به انگلیسی با کلمه stool نمایش داده می شود. همچنین آزمایش مدفوع به انگلیسی stool exam گفته می‌شود.

آزمایشگاه تخصصی پاتوبیولوژی کوثر، مفتخر به اخذ ایزو 9001 انگلستان، تحت نظر دکتر علی آیت اللهی، متخصص پاتولوژی آناتومیکال و کلینیکال، بالغ بر هزار مورد از آزمایشات مختلف، در زمینه های پاتولوژی، ژنتیک و بالینی را تحت پوشش قرار می دهد. (طرف قرارداد بیمه های پایه و اکثر بیمه های مکمل درمان)

همچنین مشاوره ژنتیک به صورت رایگان در این مرکز توسط متخصصین ارائه می گردد.

آدرس: مشهد – بلوار کوثر – بین کوثر 2 و 4 – ساختمان پزشکان فارابی – طبقه منفی یک

شماره تماس: 051-38840404 و 051-38820202 و 09028840404

از طریق : نبض ما
نمایش بیشتر

dr.Ali Ayatollahi

گاهی خدا می خواهد با دست تو دست دیگر بندگانش را بگیرد. وقتی دستی را به یاری می گیری، بدان که دست دیگرت در دست خداست... با آرزوی سلامتی روز افزون برای تمامی هم میهنان عزیزم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا